wtorek, 22 września 2009

Roy Villevoye

Roy Villevoye pojechał do Papui-Nowej Gwinei pierwszy raz w 1992 roku. Później wielokrotnie wracał do Asmat – regionu położonego na południu wyspy. Holenderskiego artystę zainteresował sposób w jaki ubierają się tubylcy. Asmatczycy tradycyjnie ubierali się raczej skąpo ze względu na panujący w tym regionie klimat. Jak twierdzi Gosewijn van Beek Europejczyk widzi lub wyobraża sobie Gwinejczyków jako „grupę ludzi, która ma wciąż silne poczucie wspólnoty, zażyłości, opartej na wspólnych wartościach i zwyczajach będących rezultatem wielowiekowej adaptacji do środowiska”[1]. Autentyczny sposób życia mógłby z łatwością zostać przeciwstawiony powierzchownej zachodniej modzie, masowej konsumpcji czy indywidualizmowi. Roy Villevoye pokazał coś co zdaje się temu wizerunkowi całkowicie przeczyć. W muzeum etnograficznym w Leiden (Holandia) umieścił serię koszulek będących własnością Asmatczyków, ich codziennym ubiorem. Wystawę uzupełniały zdjęcia tubylców w ich koszulkach. Artysta w ten sposób pokazał mechanizm myślenia o nas samych i o innych.

W pracy Roya Villevoye’a skonfrontowani zostajemy z wizerunkiem Gwinejczyka, który zupełnie nie przystaje do naszych uprzednich wyobrażeń. Zdjęcie przedstawia ubogiego człowieka ubranego w zachodni sposób. Dodatkowo koszulki są celowo podziurawione, ponacinane na różne sposoby. Świadczy to raczej o indywidualizacji stroju niż o uniformizacji. Dodatkowo trzeba przyznać, że t-shirt jest wytworem zachodniej (czy jak kto woli amerykańskiej) kultury. Czy w takim razie powinniśmy się wstydzić „bo to nasze działania sprawiły, że tacy ludzie pragną dóbr których tak naprawdę nie potrzebują, za które nie mogą zapłacić lub których nie potrafią właściwie użyć”[2]? Możemy załamać ręce nad procesem globalizacji i stopniowej homogenizacji świata, która sprawi, że lokalne tradycje całkowicie znikną. Możemy również poszukać wkładu tradycyjnej kultury Asmatczyków w ich sposobie noszenia zachodnich wytworów.

Warto zwrócić uwagę na sposób w jaki Gwinejczycy użyli koszulek. Poprzez nacięcia i rozdarcia uczynili je swoimi. Można w nich upatrywać śladów metod skaryfikacyjnych. Być może wzory są rodzajem pozostałości po tych praktykach? Co ciekawe kobiety nakładały koszulki na wierzch ubrania. Zachodni element i w tym przypadku został użyty w sposób właściwy dla innej kultury. Nastąpiło tu interesujące odwrócenie. Koszulka źródłowo była noszona pod ubraniem jako bielizna, a dopiero około roku 1950 zyskała popularność jako część ubioru wierzchniego. Kobiety w Nowej Gwinei odwróciły to co na zachodzie pierwotnie nosiło się pod spodem na wierzch swojego ubrania. To co pierwotnie miało zostać zakryte stało się widzialne.

[1] Gosewijn van Beek, Culture in Shreds, [w:] Global Fashion/Local Tradition, [red.] J. Brand, J. Teunissen, 2005 UITGEVERIJ TERRA LANNOO BV, s. 140.
[2] Ibidem.


wystawa w muzeum etnograficznym w Leiden


zdjęcie mieszkańca Papui-Nowej Gwinei

wtorek, 15 września 2009

Madeleine Vionnet

W śród projektantów mody okresu międzywojnia Madeleine Vionnet jest jedną z mniej znanych kreatorek. Wystawa w Muzeum Les Arts Decoratifs w Paryżu pt. Madeleine Vionnet, puriste de la mode próbuje przybliżyć publiczności jej dorobek. Nazywana była "architektem mody", jako pierwsza wprowadziła ukośne cięcie do sztuki krawieckiej. Czerpała inspiracje z kultury greckiej, a także z kreacji scenicznych takich tancerek jak Loie Fuller czy Isabela Duncan.

Oprócz pięknych projektów Vionnet godne uwagi są również rozwiązania wystawiennicze użyte przez Muzeum. Sukienki jak zwykle są umieszczone za szybą skrzętnie oddzielającą je od publiczności. Nowością są cyfrowe ramki umieszczone pod każdym projektem. Dzięki nim wystawa została uzupełniona zdjęciami modelek w sukienkach i rysunkami projektów. Dodatkowo na ścinach zawisły telewizory plazmowe, gdzie zwizualizowany został proces tworzenia dwóch sukienek.

Projekty Madeleine Vionnet zaskakują świeżością. Po obejrzeniu wystawy zrozumiałe staje się dlaczego są ciągłą inspiracją dla takich projektantów jak Azzedine Alaïa, Issey Miyake czy Sofia Kokosalaki.

wystawa czynna do 31 stycznia 2010 r.


logo firmy zaprojektowane przez Ernesto Michahelles, 1922


Madeleine Vionnet przy pracy


sukienka nr 4557